Wiktorowska-Chmielewska, Tikkanen, Glosowitz, Smith, Ślązaczka, Matijašević, Pucis

I

Agnieszka Wiktorowska-Chmielewska - Corrida

Tłumaczą psycholodzy, koleżanka
kryzys wieku średniego, ot co -
czyli okres w którym mężczyzna
ponownie staje się młodzikiem
tyle że głupszym, bo przecież
był już w tym miejscu i wie,
(a wtedy jeszcze nie wiedział)
ile roztrwonił bezmyślnością,
jak wiele szans, obietnic, wartości
rozpuścił w kieliszku z ciepłą wódką.
że koledzy najlepsi tuż po wypłacie,
a lolitki o biodrach jak ćmie skrzydła
lgną wyłącznie do obfitości w kieszeni.

skroń przyprószona lekko mrozem,
a on szaleje, chuć z papieroskiem
i piwkiem w ręku ciąga biedaka
po nocnych klubach, nosi jak powsinogę.
ledwie daje radę, ale cóż zrobić?
dwa ogiery i każdy w przeciwnym
kierunku - on nie chce, nie lubi,
nie wie, to dzieje się samo, on nie.

boże, jak dobrze, że ta dwójka
naszych dzieci nie narodziła się.
ominie je widok upadku człowieka
porządnego jeszcze do wczoraj,
nie muszą martwić się o matkę
w zimnym łóżku, jak pożera ją
bezradność od prawej strony,
od drugiej przerośnięte serce.

do tego jeszcze te wszystkie
survivalowe rady idealnych żonek.
może perfekcyjna to ja i lubię być,
ale nie dłużej niż pięć minut.
więc? rzucę w eter głośno ole!
i złapię tego byczka za rogi.

*



Agnieszka Wiktorowska-Chmielewska - poetka, dramatopisarka, redaktorka. Autorka poemiku „i tu, i tu” (2014) nagrodzonego w konkursie Miasta Krakowa na Książkowy Debiut Poetycki 2014 oraz nominowanego do nagrody Złoty Środek Poezji 2015, „Szczęściodołów”(2016) oraz „Trójki”. Autorka sztuk teatralnych dla dzieci i dorosłych.

Redaktorka Babińca Literackiego.

Śladem autorki w Babińcu:
https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/574794819577051/?type=3&theater

II

Märta Tikkanen

Nadszedł
na nas
czas
siostry
by na złom oddać nasze poczucie winy

to społeczeństwo
żeruje
na naszym poczuciu winy

nikt nie musi
nas tyranizować
dopóki my same
skrzętnie nakładamy na siebie
jarzmo tyraństwa

Dość tego wreszcie

Nadszedł czas
siostry
na złom oddać
nasze poczucie winy

/saga o miłości stulecia (fragment)/

tłum. Ewa Maria Gislén

*



Märta Eleonora Tikkanen, ur 3 kwietnia 1935 r. w Helsinkach - finsko-szwedzka pisarka, dziennikarka, nauczycielka filozofii.

Autorka - "Sagi o miłości stulecia", która została przetłumaczona na 20 języków, a jej nakłady pobiły rekordy wydawnicze w dziedzinie liryki. Jest to wstrząsająca opowieść i miłości i alkoholizmie. To również dokument - bardzo osobisty, odważny, pełen uczucia. Książka powstała jako prywatny list Autorki do męża, pisarza i artysty. Henryk Tikkanen przyjął go jako rodzaj wyzwania - również literackiego, ozdabiając tekst doskonałymi grafikami. Popularność "Sagi" na całym świecie świadczy o tym, jak wiele kobiet odnajduje siebie w tych wierszach, w obrazie upartej walki o kolejny dzień przeżyty z ukochanym mężczyzną. Rodziny Märty Tikkanen przywiązywała dużą wagę do wykształcenia i wartości humanistycznych. Wychowana w świecie książek poetka ratunku i oparcia szukała w pisaniu.

fot. Märta Tikkanen na Targach Książki w Göteborgu 2010.

III

Monika Glosowitz

widziałam
jak w krajach na wschód od edenu
po śmierci ojca
pakują ci do worków na śmieci

widziałam
jak równo ustawionym śrubokręcikiem
można ukręcić każdą sztywną główkę

widziałam
najlepsze umysły każdego pokolenia
płynące wąskim ciurkiem od ucha
do ucha na kwarantannie interny

widziałam jak miłość
korsakowa rozpierdala każde
z ziemskich znanych ci
systemów i połączeń

widziałam do czego prowadzi
upór który ma tysiąc źródeł
spękanych pod naporem
pędzonej przodem
maleńkiej kropli

radzę ci
moja kochana święta moja matko święta siostro i córko święta
bądź wierna
zgiń

*



Monika Glosowitz – ur. w 1986 r., badaczka literatury, tłumaczka, animatorka kultury. Przygotowuje do druku książkę poświęconą najnowszej poezji kobiet i afektom. Redaguje dział poetycki „artPapieru”, pracuje w Katedrze Literatury Porównawczej UŚ.

IV

Brenna Smith - Nie

Nigdy o to nie prosiłam.
Nigdy nie zapraszałam intruza.
Nie chciałam, żeby jego skóra dotknęła mojej
i żeby robił, co chciał.
albo zawsze mogło być gorzej.

Chciałabym czuć
się czysta i niewinna
jak wybielacz, ale żadne jego
ilości nie są w stanie wypalać wystarczająco.

Nigdy o to nie prosiłam.

Przełożyła Ida Kowalczyk

*



Brenna Smith - nastolatka mieszkająca w San Diego.

V

Katarzyna Ślączka ‒ Opowieści spomiędzy ścian

Luiza ma chłodne spojrzenie
i podarte pończochy zsunięte do kostek
mówi — dotknij mnie mocniej
tak by zapaliły się światła w oknach sąsiadów

jutro będzie zapominać

nawet pokolorowana naprędce skóra —
raz dwa trzy cztery pięć
sinych śladów na przedramieniu
zniknie pod bawełnianym rękawem

Luiza zniknie razem z nimi
na chwilę w zimnej wodzie umywalki
spuści odwagę i przeklnie

dotknij mnie mocniej
dotykiem który wyprowadza dzieci spod kołdry
każe patrzeć na czerń
oczom nieprzywykłym do ciemności

*



Ur. pod koniec 1990 roku w Szprotawie. Redaktor działu prozy „Portalu Pisarskiego”. Studiowała edytorstwo na wydziale filologii polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego. Do tej pory publikowała m.in. w 2miesięczniku, Sofie , Inter- i Szafie. Maluje, rysuje i fotografuje, a gdy to nie wystarcza, pisze poezję.

VI

Irena Matijašević - wieczność

gotowa na wąsy
nieprzyjemne w dotyku
nie jestem śpiąca
to tylko faza, którą przechodzę
faza samonienawiści
podążania za niewidomymi
może ja mogę wyhodować wąsy
może cień jest już widoczny

w podręcznikach
jak wyhodować wąsy przez noc
jak wygrać miesięczne
wakacje w galapagos
lub mieć perspektywy na życie
życie jest notorycznie płci żeńskiej

a potem wiecznie kobiece wiecznie
w tobie
postrzegasz to jako postawę
życie tu i teraz i zawsze
udaje ci się je odbierać
od matek, od majożanek
erin brockovich pojawia się znikąd
motyw feniksa połączony z kobietą
Renesans z pewnością jest kobietą
Narodziny naturą kobiety
natura rodzi narodziny natury
ale myślę

to wszystko jest takie samo
zmieniamy nasze opinie i mody
nasza wściekłość trwa od tysiącleci
ale teraz się skończy
teraz mamy wąsy i brodę
erin brockovich pojawia się znikąd
stała się kobietą
wąż był biseksualistą
ale nie ja
moja płeć jest wieczna

Przełożyła Ida Kowalczyk

*


Irena Matijašević - chorwacka poetka. Ukończyła literaturoznawstwo oraz język angielski na uniwersytecie w Zagrebiu. Według krytytków, w jej wierszach, głos kobiecy jest słyszany jak echo w pustej sali".

VII

Joanna Pucis

czujność w czasach zarazy

ta walka nigdy nie jest równa ale nauczyłam się już
chodzić po odłamkach wszystkiego
delikatnie powoli małymi krokami
napijmy się wina mówię i to jest
najwłaściwszy z moich kroków

w chłodny wieczór najlepiej smakuje primitivo

później spokojnie zasypiasz a ja spokojnie czuwam
ostrzę wzrok i paznokcie
szykuję się zbieram w sobie
nawet nie wiesz jak szybko potrafię biec
w gonitwie nie w ucieczce

*



Joanna Pucis - ur. 1966 w Warszawie. Wiersze zaczęła pisać w liceum, debiutowała spotkaniami literackimi w Krakowskiej Piwnicy pod Baranami.
W 1991 roku ukazał się jej pierwszy tomik "Przeciwświatło", a w roku 2013 - " Znaki Nieszczególne".
Jest związana z warszawskim środowiskiem literackim oraz ze stowarzyszeniem Salon Literacki.
Poezja, to jedna z jej pasji, druga, to pieśni tradycyjne - polskie i bałkańskie, które śpiewa
w Eksperymentalnej Pracowni Muzycznej "STAYNIA".

Fligiel, Witt-Brattström, Benka, Michalová, Będkowska-Kopczyk, Anyte z Tegei, Świrszczyńska, Woloch

#16dniprzeciwkoprzemocyzewzględunapłeć

I

Joanna Fligiel - Pętliczek, czerwony stoliczek

Czy bije, krzyczy,
czy mocno trzyma i szczypie
i co robi matka, czy też krzyczy,
czy nadal uprzejmie segreguje gazety. Może leży
z nimi, nieodpowiednio, na stoliczku. Być może
upadła omdlała, zdziwiona, że tyle krwi, tyle krwi,
tyle krwi wypływa z jednego potłuczonego nosa.

Czy bije, krzyczy,
czy mocno trzyma i szczypie
i co robi najpierw.
Najpierw sadza na kolana, pyta,
jak mocno go kocham, a potem szczypie.
Chcesz zejść z kolan, przytrzymuje i krzyczy:
Jesteś taką samą suką jak ona! Tylko czekać,
tylko czekać, aż dostaniesz cieczki i byle pies,
byle pies cię wyrucha, a potem bęc.

Jeśli jest zwinna, może uciec do łazienki. Z klatki
na klatkę, po schodach do piwnicy, przeczekać. Może,
może nawet wsiąść do pociągu byle jakiego z kamieniami
w gardle, z zaciśniętymi pięściami. Najczęściej
boso. Konduktor? Konduktor to pikuś
w porównaniu z facetem w garniturze,
którego wszystko denerwuje. Chyba, że akurat
matka zaklinuje się w progu, no to wtedy
na kogo wypadnie, na tego
bęc, bęc, bęc, bęc, bęc, bęc, bęc, bęc, bęc, bęc, bęc

*


Joanna Fligiel ( ur.1968 w Katowicach) - pomysłodawczyni, założycielka i redaktorka Babińca Literackiego. Wiersz pochodzi z niewydanej książki poetyckiej, z dwutysięcznego roku, pt. "Bęc". Niewydanych książek poetyckich napisała więcej.

Śladem autorki w Babińcu:
https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/456138838109317/?type=3&theater

Fot. Andrzej Walkusz

II

Ebba Witt-Brattström

On mówi:
Mężczyzna rządzi w swoim domu.

Ona mówi:
Teraz przyjemnie, co.
Czyste powietrze
szafka na miejscu
baba w kącie.

Wow
wreszcie można być mężczyzną
naprężyć mięśnie.
Znielubić i ukarać.
Posłuchać wrzasków tytanów.
Modlę się
za ciebie
do świętej panienki.

On mówi:
Naucz się
wydmuchana pizdo.
Zrób wreszcie coś dobrego.

Przełożyła Justyna Czechowska

*


Ebba Witt-Brattström (ur. 1953) jest szwedzką pisarką, krytyczką literacką i profesorką na Uniwersytecie w Helsinkach. Opublikowała kilka przełomowych rozpraw na temat skandynawskich pisarek oraz szereg tekstów o historii ruchu feministycznego w Szwecji, w który była i nadal jest bardzo zaangażowana. W 2016 roku wydała swoją pierwszą książkę z zakresu literatury pięknej – poemat na dwa głosy Århundradets kärlekskrig („Miłosna wojna stulecia”), który w roku 2018 ukaże się w polskim przekładzie.

Śladem przekładów Justyny Czechowskiej:
https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/469931096730091/?type=3&theater

III

Urszula M. Benka ‒ Dzika matka

Umarłaś i teraz jesteś dzika uwolniona
Teraz wiesz wszystko
Na pustym polu węszysz ścigasz się z psem
Kochasz się z krukiem tańczysz z trutniami

Więc i o mnie teraz wszystko wiesz
Znasz moje kłamstwa i jak cię nienawidziłam

Już nie boisz się mojego ojca
Dzika pani
Już nie boisz się swojej matki swoich braci
Ani wojny

*



Urszula Małgorzata Benka – poetka, prozaik, autorka esejów, krytyk sztuki, tłumaczka literatury francuskiej i angielskiej. Doktor humanistyki, studiowała także psychologię. W latach 1983-1987 przebywała we Francji. W 1987 wyjechała do USA. Była stypendystką rządu francuskiego, Europejskiej Organizacji Niezależnych Intelektualistów w Paryżu, dwukrotnie stypendystką Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Rządu Saksonii. Członek nowojorskiego PEN Club. Twórczość Urszuli Benki była tłumaczona na wiele języków, m.in. na angielski, czeski, fiński, francuski, niemiecki, szwedzki, rosyjski. Opublikowała m. in. tomiki poezji: „Chronomea” (1977), „Dziwna rozkosz” (1978), „Nic” (1984), „Perwersyjne dziewczynki” (1984), „Ta mała Tabu” (1992), „Kielich Orfeusza” (2003) oraz tom prozatorski „O” (1998) i zbiór esejów „Psychomitopolityka” (2005), wyróżniony przez Fundację Kultury.

IV

Alžběta Michalová

bracie!
dziś rano widziałeś mnie w pościeli
ale o ile mocniej
pragnąłeś zobaczyć matkę

mam po niej palce bracie
szczupłe
ukształtowane myciem talerzy
wytartymi podłogami
mam palce matki

a przecież dziś rano widziałeś mnie
nie matkę
i to bolało
jak ręka wykręcona za plecami

Przełożyła Zofia Bałdyga

*


Alžběta Michalová (ur. 1991), czeska poetka i dramaturg. Autorka tomiku wierszy Zřetelně nevyprávíš (2014, nominacja do nagrody Magnesia Litera) oraz sztuki teatralnej Autyk. Mieszka w Brnie.

Zofia Bałdyga - ur. 1987 w Warszawie. Autorka tomików „Passe-partout” (Warszawa 2006) i „Współgłoski” ( Nowa Ruda 2010). Współtworzyła poetycko-muzyczny projekt Elektroliryka. Absolwentka Instytutu Slawistyki Zachodniej i Południowej UW. Jej wiersze przełożone zostały na czeski, szwedzki, angielski i ukraiński. Tłumaczka młodej poezji czeskiej i słowackiej. Prowadzi fotobloga The Picktures (www.thepicktures.net). Obecnie mieszka i pracuje w stolicy Armenii, Erywaniu.

V

Agnieszka Będkowska - Kopczyk

There was a woman in Somalia

her passion was to run.

pamięci dwudziestojednoletniej olimpijki
Samii Yusuf Omar*
która by biec, musiała zbiec
przed prześladowaniem
i której bieg ubiegło morze.

(tydzień po IO w Londynie)

* Samii Yusuf Omar – somalijska lekkoatletka, reprezentantka Somalii na 29. Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008 w Pekinie. Zginęła tragicznie w wypadku łodzi transportującej uchodźców z Libii do Włoch w kwietniu 2012 . Uciekała z Mogadiszu przed wojną i prześladowaniami wobec kobiet sportowców.

*



Agnieszka Będkowska-Kopczyk (ur.1972) - slawistka, językoznawczyni, tłumaczka i poetka.

VI

Anite (Anyte z Tegei) - Wolałyśmy wybrać Hadesa

Odeszłyśmy, Milecie, ojczyzno miła, odtrącając bezprawną żądzę bezbożnych
Galatów.
Trzy dziewczyny, obywatelki, popchnęła do takiej śmierci przemoc wojenna Celtów.
Raczej niżeli czekać na niegodziwe zaślubiny, wolałyśmy wybrać Hadesa na
małżonka i obrońcę.

Wybrał, przełożył i opracował Zygmunt Kubiak

*



Anyte z Tegei (III wiek p.n.e.) – grecka poetka, autorka epigramów zachowanych w Antologii Palatyńskiej, wśród których znajdują się m.in. żartobliwe epitafia dla zwierząt oraz jedne z pierwszych bukolicznych pejzaży poetyckich. Miała znaczny wpływ na rozwój greckiego epigramu.

Zygmunt Kubiak, ur. 30 kwietnia 1929 w Warszawie, zm. 19 marca 2004, polski pisarz, eseista, tłumacz, propagator kultury antycznej, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, laureat Nagrody Kościelskich za 1963 rok.

Źródła: Antologia Palatyńska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1978.
Antologia Palatyńska jest wyborem ze słynnego zbioru epigramatów greckich, noszącego tę sama nazwę, ułożonego u schyłku X wieku w Konstantynopolu.

VII

Anna Świrszczyńska - On stawia lody

Co niedziela chodzili razem na spacer.
On, ona
i troje dzieci.
Raz nocą,
kiedy nie chciała go puścić do innej,
wyciągnął spod materaca
nóż sprężynowy.
Teraz znów co niedziela
chodzą na spacer
on, ona i troje dzieci.
On stawia lody, wszyscy się śmieją.
Ona także.

z tomu Jestem baba, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1973

*



Anna Świrszczyńska, 1972, fot. Witold Rozmysłowicz/PAP

"Poetka nowatorka. Została pisarką już w latach trzydziestych, ale dopiero po sześćdziesiątce dokonała przełomu w poezji polskiej. Urodziła się 7 lutego 1909 roku w Warszawie, zmarła 30 września 1984 roku w Krakowie.

Jej tomy - "Jestem baba" (1972) i "Budowałam barykadę" (1974) - stanowiły jednoosobową rewolucję. Ona pierwsza w poezji polskiej zaczęła o losie kobiety i jej uczuciach mówić własnym głosem kobiety.

Tom "Jestem baba" był wstrząsem dla publiczności czytającej. Po latach nawet, bardziej niż polska publiczność przyzwyczajony do nowego języka kobiet, Czesław Miłosz w swojej książce o Świrszczyńskiej "Jakiego to gościa mieliśmy" przyznał się, że musiał pokonywać pewne męskie uprzedzenia, by dobrze zrozumieć feminizm Świrszczyńskiej. Uznał ją jednak, obok Mirona Białoszewskiego, za wielką odnowicielkę poetyckiej polszczyzny."

- ciąg dalszy na - http://culture.pl/pl/tworca/anna-swirszczynska

 śladem Świrszczyńskiej w Babińcu:

- https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/343289426060926/?type=3&theater

VIII

Cecilia Woloch - Dla KIM o trzeciej nad ranem

Myślimy, że się nam uda o nich zapomnieć. Wcale nie. O tych mężczyznach, którzy zabrali nam dziewczęcość. Dziadek wiszący w łazience, powiesił się. Kochanek kołyszący się na baseballowym kiju. Pijany mąż wygrażający dubeltówką. Mówimy, że rany już się zabliźniły, każda w blasku światła przebaczenia. Wcale nie jesteśmy aż tak dobroduszne, może tylko ja nie jestem. Czasami chciałabym zobaczyć krew na mordzie tego gnoja. Myślę: cóż to za głupota kochać bydlaka. Cóż to za głupota uważać, że to moja wina, kiedy od zatrzaskiwanych drzwi trzęsą się szyby w oknach. A ty, w śniegu, żebrzesz na kolanach, Nie proszę nie proszę nie.

Nawet jeśli mówimy, że idzie ku lepszemu, to nadal ich upiory nas dopadają. Mogłabym dać ci talizmany, odłamek kości, jego złamany ząb, mogłabyś dać mi pociski, które zagrzebywałaś w cukrze aby nie miał czym strzelać. Mogłabyś pogrzebać tego krwiowca, tego zbira, przez którego tyle płakałaś. Mogłybyśmy zszywać i zszywać naszą skórę, a i tak przebija światło. Poszarpane. Sposób, w jaki szlochałaś. Sposób, w jaki on wlókł cię za twoje długie włosy, w nocnej koszuli przez śnieg.

*


Cecilia Woloch – poetka amerykańska, autorka sześciu tomów poetyckich, w tym: Cygan, (Tsigan, The gypsy poem, Cahuenga Press de Los Angeles, 2002), Ziemia, (Earth, Two Sylvias Press 2014) i Carpathia (BOA Editions 2009), oraz powieści W trasie, (Sur la Route, Quale Press 2014). Laureatka licznych konkursów literackich, ostatnio: National Endowment for the Arts oraz Indiana Review Prize. Wykładała na wydziałach Creative writing wielu uniwersytetów na świecie. Dużo podróżuje organizując warsztaty poezji, mieszka w Los Angeles.

Grażyna Wojcieszko– poetka, tłumaczka, autorka sześciu tomów poetyckich. Absolwentka Studium Literacko-Artystyczne Uniwersytetu Jagiellońskiego a wcześniej francuskich uniwersytetów: Orsay i Jussieu; zatrudniona w Komisji Europejskiej w Brukseli. Aktualnie drze pióra w krakowskiej grupie literackiej Piórnice. Należy do najczęściej tłumaczonych współczesnych poetek polskich. Uczestniczy w krajowych i zagranicznych festiwalach poezji. Laureatka ogólnopolskich konkursów poetyckich.

 

Witkowska, Chigama, Zygmunt, Senior, Kowalewska

I

Ilona Witkowska - Dżony się podpisał na kurzu

na różowym tle
o ósmej zero dwie
szynka wieprzowa
tańsza aż o
jeden i pół złotego

idą sobie ludzie
po kostce Bauma

nad nimi wielkie brzozy
nad nimi wielkie topole



Ilona Witkowska​ (1987) - debiutowała książką "splendida realta", wydaną przez WBPiCAK w Poznaniu, za którą otrzymała nagrodę poetycką Silesius w kategorii debiut roku; ukończyła studia kulturoznawcze na Uniwersytecie Wrocławskim; mieszka w Sokołowsku.

Śladem autorki w Babińcu:
https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/360406857682516/?type=3&theater

Fot. "Lucyfer zwycięża", autor - Ilona Witkowska, Książka jest już dostępna na stronie Ha!artu, a od 23 listopada będzie możną znaleźć ją w księgarniach.

II

Batsirai E. Chigama
Epitafium

Prawie ojciec dla nas
i mąż do naszej matki.
Człowiek, który utopił się
W "skrawkach" smutku.
Spalał płuca, aż dusił
się życiem.

Przeł. Oliwia Betcher - redaktorka Babińca literackiego, trenerka umiejętności językowych, anglistka. Autorka tomu "Poza" (2015)



Batsirai E. Chigama - poetka i performerka spoken wordowa, publikowana w Europie i USA. Również autorka opowiadań.

III

Anna Zygmunt - Cliffhanger

wszystko jest trochę pogniecione lubię
taki wyzierający biologizm zwłaszcza kiedy skóra
smakuje solą i nie pozwalasz
dotykać mokrych włosów wtedy wszystko
jest trochę pogniecione nie zdążyliśmy
tylko całować się w deszczu

wszystko jest trochę pogniecione zwłaszcza
kiedy motyw śmierci odgryza szczupłe stopy
i piasek w przedziałku zapamiętaj sobie
że ja całuję powietrze milimetr
nad skórą zwłaszcza
gdy wszystko



Anna Zygmunt​ – urodzona w 1995 roku w Leżajsku. Obecnie studentka pierwszego roku polonistyki (drugi stopień) na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pisze wiersze i o wierszach.

Śladem autorki w Babińcu:

https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/509974422725758/?type=3&theater

IV

Olive Senior
Narodziny wyspy

Ogień w rdzeniu
Naszyjnik z popiołu, kamień, koral.
Wyspy wychodzą, zanurzają się lub zmieniają
z kontynentalnym dryfem.nie są nieśmiertelne. Bez ciebie,
nigdy nie mogłyby istnieć. ty
to jesteś przejściem. Wyspy się rodzą
z twoich pragnień.

Zobacz, jak łatwo:
łyżeczka pobudza pustkę,
Mewa znosi jajo,
zbierają się ziarna piasku

Twój oddech nad oceanem
Coś pęka w obliczu wody.

Przełożyła Katarzyna Studzińska-Hoffman.



Olive Senior - jamajska poetka i prozaiczka, mieszka w Toronto.

V

#konkursowypiątek
#pierwszykonkursbabińca

Katarzyna Kowalewska

O CZYM NIE WOLNO CI ZAPOMNIEĆ

Kobieto, kobieto, jesteś otchłanią, piekłem, tajemnicą,
i ten kto powiedział, że cię poznał, jest po trzykroć głupcem.

George Sand

powstajesz nienazwana,
opisana dokładnie w środku,
bardzo szybko, bardzo intensywnie,
przy ruchomej granicy
rośnie w skrytości pulsująca prawda.

nie zatrzymuj się,
przenikania nauczą cię ściany,
rośliny ofiarują miłość,
wyciągając gąbczaste dłonie,
sekret powiązań papilarnych,
pomiędzy widzialnym i niewidzialnym,
koniec przekujesz w początek.

nie rozpraszaj się,
na przekór piewcom świata bez bólu,
tego bólu, bez którego nie istniejesz,
wyławiaj swoją legendę z uterus.

bądź szpiegiem
akuszerek, prostytutek, kucharek,
inwigiluj je z namaszczeniem
świętych i czarownic.

twoja pamięć jest organiczna,
ciepła jak noworodek,
podłącz intuicyjnie obwody
w walce bez przemocy
otwierając się i zamykając,
dziękując sobie
za tą treść zmienną jak ty sama,
zrodzoną z tego światła.

teraz tylko oddychaj,
twój język już wniknął
w gorącą otchłań.



Kati Fado Katarzyna Kowalewska​ - Poetka, wcześniej modelka, dziennikarka, organizatorka wydarzeń kulturalnych w kraju i zagranicą, związana głównie z Wrocławiem i Amsterdamem. Z wykształcenia politolożka i specjalistka PR. Laureatka konkursów poetyckich, m.in.: im. Nagrody Specjalnej w konkursie im. Jacka Bierezina 2016 (za projekt książki poetyckiej „Afazja” – książką właśnie została wydana – wrzesień 2017 r.) oraz Marka Hłaski, Hugona Kołłątaja, Feliksa Rajczaka, T. Stirmera, Krajobrazy Słowa, Sprostać Wierszem, X Konkursu Twórczości Miłosnej im. Mariusza Kargula, Wiosna Poetycka i innych. Publikowała m.in. w „ Minotaurydzie”, „Lost & Found”, „Arteriach”, „ArtPaierze”, „Nowych Peryferiach” i antologiach pokonkursowych. Obecnie mieszka na wsi, pod lasem, w okolicach Warki.

#16dniprzeciwkoprzemocyzewzględunapłeć

W dniach 25 listopada - 10 grudnia 2017 na facebookowej stronie Babińca Literackiego publikowane będą wiersze polskie i zagraniczne, dotykające problemu przemocy.

Akcja ma na celu poparcie kampanii
16 Dni Przeciwko Przemocy Ze Względu Na Płeć.

Link do strony kampanii:

http://kampania16dni.pl/o-kampanii/

Rubin, Musiał, Swan, Ostrowska, Idzikowska-Kęsik, Nerval, Wójcik-Leese

I

Hadasa Rubin - Kołysanka

Za mało kołysek kołysałam -
Mleko w piersiach jak lód skamieniało.
Jestem sama.
Nikt mnie nie słyszy.
Niewidzialną kołyskę kołyszę,
W błękitnych kołyskach kołyszę kości.

Śpijcie.
Śpijcie. Pachniecie polami,
Śniegiem pachną pieluszki z wiatru utkane.
Coraz starszy jest czas, który was omija,
Wam wiecznie być dziećmi pozostanie.

Śpijcie.
Śpijcie. Kołyska wasza ogromna.
Śpijcie. Nakarmię was moją krwią, moją melodią -
Mlekiem w piersi zastygłym,
W czarnych płomieniach spalonym na popiół.
Mlekiem tym mogłabym zatruć
Świat, aby zmienił się w pustynię.

Śpijcie.
Miejsce po was puste
I może się na nim wydarzyć nowe zło.
Zbieram smutek - owoc cierni,
I wciąż żyje we mnie nienawiść.

Śpijcie, zmęczone okrutną zabawą
Śpijcie.
Śpijcie.
Śpijcie.
Śpijcie.

---------------------
Plama księżyca - żółta łata
Cicho wpada do błękitnej kołyski.

Przełożyła Joanna Lisek

źrodło: Nieme dusze? Kobiety w kulturze jidysz, red. Joanna Lisek, Wrocław 2010.



Hadasa Rubin - polska Żydówka, poruszjąca w swojej twórczości tematykę Szoa, ale też życia w Izraelu. Tworzyła w języku jidysz.

II

Anna Musiał ‒ niedomykalność

znów coś niepostrzeżenie wkradło się między żebra,
dotknęło mostka. podobno to zima wkrada się tak w człowieka
przez niedomknięte powieki, kiedy w obawie przed odejściem
mruży oczy. udaje, że śpi.

kolejną noc opadam więc powoli. zwijam się
na podobieństwo liścia, który przeczuwając nieuchronny koniec
kurczy się w sobie. przeobraża w użyźnioną glebę.

z dala od ciebie próbuję wyrwać wadliwy kawałek mięsa.
element układanki, co rozrasta się
w niesprzyjającym środowisku; w macicy, w której
współczynnik umieralności sięga dziewięćdziesięciu procent.

wybija połowa listopada, wkrótce przyjdzie się nam pożegnać.
zapadnę w zimowy sen bez zbędnych wyznań i deklaracji,
choć gdybym mogła, chciałabym jeszcze uzasadnić ból ‒

nadać sens powtarzalności, dorysować wykres
nieprzespanych i nieprzeżytych nocy. odeprzeć wtórną
niedomykalność powiek.



Anna Musiał​ - Autorka tomu poezji Pandemonium (Wyd. Eperons-Ostrogi, Kraków 2015). Publikowała tu i tam. Prowadzi blog autorski: annamusial.com
Redaktorka Babińca Literackiego.

Śladem autorki w Babińcu: https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/396003160789552/?type=3&theater

III

Matilde Alba Swan - Deszcz

Deszczu, nie czuję cię dziś.
Dzisiaj nie jesteś niczym więcej
jak wodą gwałtowną.
Ledwo cię słyszę jak
jak uderzasz o ziemię
i pukasz swym kluczem
o me okno.

Deszczu, dzisiaj nic nie znaczysz
dla mego przygnębienia
mrocznego i przepastnego.

Kiedy byłam dzieckiem odnalazłam
w twej pieśni opowieść,
a teraz, kiedy dorosłam
dałeś mi madrygał.
Teraz, deszczu, mam
tak wiele smutku we wnętrzu,
że nic mi nie mówisz,
słyszę jedynie jak uderzasz.

tłum. Mieszko A. Kardyni, Paweł Rogoziński.




Matilde Alba Swann​, właściwie Matilde Kirilovsky z Creimer (1912 - 2000) - argentyńskia pisarka, poetka, dziennikarka i prawniczka. Była jedną z pierwszych kobiet, które uzyskały tytuł prawnika w Narodowym Uniwersytecie La Plata w prowincji Buenos Aires (1933) Wydała osiem tomików poezji i napisała niezliczone ilości artykułów dziennikarskich. Wśród nagród, wyróżnień i odznaczeń znalazły się: nominacja do Nagrody Nobla w dziedzinie Literatura (1992), Nagroda Santa Clara de Asís (1991), Nagroda Prowincji Buenos Aires -poezja (1991)
Prezes argentyńskiego Towarzystwa Pisarzy oddziału w La Plata. Wiersz w polskiej wersji językowej znalazł się w antologii: "Zielony / verde. Poezja latynoamerykańska w I połowie XX wieku".

Mieszko A. Kardyni (1961), Paweł Rogoziński (1972), znawcy literatur latynoamerykańskich, tłumacze poezji i prozy latynoamerykańskiej oraz prekolumbijskiej. W swoich pracach badawczych i twórczych koncentrują się przede wszystkim na historii literatur latynoamerykańskich oraz literaturze prekolumbijskiej Ameryki Łacińskiej, literaturze współczesnej hiszpańskich Karaibów i współczesnej literaturze meksykańskiej.

IV

Bronisława Ostrowska - Melancholia

Przez szerokie pola i omglone,
Poprzez smugi drzemiące i jary,
Idę sama w nieznaną gdzieś stronę,
Idę sama w nieznane bezmiary,
Idę drogą zawodną i ciemną,
A mgła jeno i smutek przede mną.

Cisza tuli step senny i sioła:
Lecz nie cisza rozkosznych uniesień,
Ale taka, co kwiaty i zioła
Gnie ku ziemi zmartwiałe pod jesień,
Ale taka głęboka, gnębiąca,
Że myśl w mroku nie szuka już słońca.

A w oddali ogromnie zamglonej
Krzyż się cierni cieniami smutnemi;
Zda się swemi długiemi ramiony
Błogosławić niebiosom i ziemi,
Na szerokie rozlewa się łany,
Rozełkany, ogromny, rozwiany.

A ja idę wciąż dalej i dalej,
A mgły w wieńce ciemności się plotą;
W bezjutrzennej, skłębionej ich fali
Noc ugory zasnuwa tęsknotą,
I krzyż stary na pustym bezdrożu
Zwolna ginie w bezdennych mgieł morzu.

Źródło: Bronisława Ostrowska „ Opale ‘’ Poezye , Jan Fiszer Warszawa, 1902 rok.



Bronisława Ostrowska (z domu Mierz-Brzezicka, pseud. Edma Mierz, Wojciech Chełmski; ur. 16 listopada 1881 roku w Warszawie, zm. 18 maja 1928 roku w Warszawie) - poetka polska okresu Młodej Polski, tłumaczka poezji francuskiej oraz pisarka książek dla dzieci.

Śladem autorki w Babińcu:
https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/327249080998294/?type=3&theater

Fot. Family Archives, XIX - XX , ze zbiorów Tadeuszu Rackiewicza.

V

#konkursowypiątek

JoAnna Idzikowska-Kęsik - premia

„Ciężki jest los współczesnej kobiety. Musi ubierać się jak chłopak, wyglądać jak
dziewczyna, myśleć jak mężczyzna i pracować jak koń”. - Elizabeth Taylor

siedzę nieruchomo przemoczona lawiną
twoich przemiłych lepkich słodyczą słówek
czerwone usta błyszczą ku pokrzepieniu marzeń
o niebanalnej i niekonwencjonalnej miłości
a koronkowa bielizna otula kształty o których
nie śniło się nawet Demokrytowi i atomistom
dyfuzja myśli oswaja archetypy i symbole
kokietuje ducha Freuda i głęboko wkurza Junga
rozbija się o kant gwiaździstego nieba

owszem zbyt dużo gadam i wymądrzam się
ostatecznie skończyłam dwa fakultety
o podyplomówkach wolę nie wspominać
bo znów zacznę się puszyć i nadymać
naiwnie wierzę że bycie wykształciuchem
dodaje mi blasku i sex appealu i pewnie wkrótce
machnę ad hoc doktoracik z feminizmu

nieobliczalna zła wiedźma ze mnie
taplam się w słowach babrzę w bzdurnych wierszach
krytykuję "filozosiuję" pracuję nie gotuję bredzę
sarkastycznie miażdżę prawo moralne marząc skrycie o tym
że uwiedzie mnie intelektualnie seksowna lesbijka
i jestem przekonana w swej bucie że i tak
omotam cię kiczowatym urokiem spod cienia rzęs

a ty z rozbrajającym uśmiechem
oznajmisz że jestem jedynie
złośliwym dodatkiem

do cipki



JoAnna Idzikowska-Kęsik jest pedagogiem specjalnym z zamiłowania, wegetarianką z przekonania i poetką z głębokiej potrzeby niezwariowania. Nie lubi pisać i mówić o sobie, bo posiada umiejętność wsłuchiwania się w szepty i krzyki życia.

VI

Ninetté Nerval - Charlesowi Bukowskiemu

jak zostać wielką poetką
musisz mieć bardzo wielu chłopców
pięknych chłopców
i napisać parę nieprzyzwoitych wierszy miłosnych.
i nie przejmuj się wiekiem
długami cellulitem
drożejącymi kremami dla skory
wrażliwej
ani nowymi talentami.
pij tylko więcej szkockiej
coraz więcej szkockiej
i przynajmniej raz w tygodniu chodź
do opery lub chociaż do kasyna
i przegrywaj
jeśli to możliwe.
nauczyć się przegrywać w wielkim stylu jest trudno –
byle łajdak może być świetnym przegranym
i nie zapominaj o swoim Bachu
Gouldzie i swoim Wagnerze
nie przemęczaj się.
śpij do południa
pij dużo armaniaku
unikaj kart kredytowych
oberków Chopina
drogich francuskich alkoholi
i płacenia za cokolwiek w
terminie.
pamiętaj, że na tym świecie miłość
jest warta kilka starych puszek po
francuskich papierosach których nikt
już nie pali i kilka starych płyt z austriacką
muzyką której nikt już nie słucha
a każdy nowy poeta to prostytutka
nie warta więcej niż 50 dolców
i pamiętaj przegrany
wygrywa

(w 2014)



Ninetté Nerval - poetka, w trakcie doktoratu z filozofii austriackiej. Publikowała m.in. w Arteonie, Odrze, Estetyce i Krytyce, Nowej Krytyce. Autorka dwóch książek poetyckich. Wielbicielka surrealizmu i fenomenologii obrazu. Aktualnie studiuje sztuki piękne w Paryżu.

VII

Elżbieta Wójcik-Leese

‘żeby pisać o jakimś miejscu trzeba zgarnąć jego popioły’

weź ostry
kamień i rozetnij
policzek
trzy centymetry
w prawo
od prawego kącika
ust

pracuj z czułością

ta szczelina
w skórze pochłonie
twoją przeszłość
spakowaną
w dwa
pudła

podpal te pudła

nie wzdrygaj się że
pięćset trzy
dni spędzone w miejscu
które miało stać się domem
zmienią się w sypkie
kopce popiołu

zbierz te popioły

wetrzyj ich ciepłą szarość
w rozcięty policzek
niech zetlałe
wspomnienia rozpalą
niewielką infekcję

poczekaj aż tkanka się zagoi

wkrótce dom z przeszłości
którego ledwo udało ci się uniknąć
stanie się wypukłą blizną
na twojej przyszłej skórze

[UWAGA: żeby pisać o jakimś miejscu… Ágnes Lehóczky]

tłum. Anna Błasiak



Elżbieta Wójcik-Leese​ pisze po angielsku, polsku i duńsku oraz tłumaczy współczesną poezję. Jej wiersze ukazały się m.in. w „Other Countries: Contemporary Poets Rewiring History” (2014), „Metropoetica. Poetry and Urban Space: Women writing cities” (Seren, 2013) oraz na łamach „Cordite Poetry Review”, „Envoi”, „Long Poem Magazine”, „Shearsman” i „Tears in the Fence”. „Nothing More” (Arc Publications, 2013), wybór angielskich przekładów Krystyny Miłobędzkiej, był nominowany do Popescu European Poetry Translation Prize w 2015 roku. „Cognitive Poetic Readings in Elizabeth Bishop: Portrait of a Mind Thinking” (Gruyter de Mouton, 2010) śledzi proces powstawania ośmiu wierszy zapisany w brudnopisach i listach amerykańskiej poetki.

Anna​ Błasiak przełożyła ponad 40 książek z angielskiego na polski oraz kilka pozycji z polskiego na angielski (w tym prozę Grzegorzewskiej, Krasnowolskiego, Malanowskiej, Odiji, M. Szychowiak i Irit Amiel [jako Anna Hyde]). Tłumaczyła też poezję Marii Jastrzębskiej, Mary O’Donnell i Nessy O’Mahony. W przeszłości pracowała w muzeach i w radiu, redagowała pisma kulturalne, pisała o sztuce, filmie i teatrze. Współtworzy European Literature Network w Wielkiej Brytanii. Redaktorka Babińca Literackiego Pisze po polsku i po angielsku. Więcej na stronie annablasiak.com

Kozioł, Fall, Frączek, Bobis, Nowak, Kamieńska, Jabłońska

I

Urszula Kozioł - Inwokacja

Biłgoraju
pajdo kraju
leśna ziemio stokorodna
wąska Tanwio
w śniętym Sanie
sanno
płozo
kośna łąko
iły muły
piachy
lessy
miedzo
łubin
bosa groblo
sito sosny rozstrzelanej
bezimiennych imion pełne
stójcie przy mnie
bądźcie we mnie
nie odprawdzie mnie w świat samej
na błądzenie nadaremne
w borykanie pylne rdzawe
moje lite krajobrazy
moje chude talizmany



Urszula Kozioł – (ur. 1931) polska poetka, pisarka, autorka felietonów i utworów dramatycznych dla dzieci i dorosłych. http://culture.pl/pl/tworca/urszula-koziol

II

Malik Fall - Oczekiwanie

Stara Dado śpiewała
Tak jak śpiewa Kumba Kangado
Skoro mój mąż odszedł
Po co piorę bieliznę
Mój mąż odszedł
A tu zupa stygnie
Mój mąż odszedł
A jednak pies na niego czeka
Mój mąż odszedł
Czemu wypatruję że wróci
I drżę, kiedy dzwon wydzwania południe
Kumba Kangado śpiewał
Jak stara Dado
Nie ma słońca które by nie ogarnęło jutrzenki
Nie ma księżyca który by nie był blady ze strachu
Nie ma fali która by nie poiła brzegu
Nie ma męża który by nie wrócił do domu
I stara Dado i Kumba Kangado
Nie tracą jeszcze nadziei na powrót męża
Który umarł już kilka pór deszczowych temu.

Przełożyła Joanna Kocięcka



Malik Fall - afrykańska poetka z Senegalu.

Źródła: Antologia poezji afrykańskiej (antologia; Laleau Léon, Brière Jean François, Attuly Lionel i inni ). Opracowanie: Leopold Wanda, Stlolarek Zbigniew, 1974.


III

Ewa Frączek - hiszpański egoismo czeski egoismum maltański egoiżmu

pamięć nie myli mnie nigdy
niestety. ostrzem przebiega w poprzek
czaszki, wiem dobrze:
pakowanie zaczęłam w dniu twojego
krwotoku, twojej kroplówki.
zajść obcych intelektualistom
i w ogóle przeciętnym osobom
z klasy średniej europy a i be.

w co mam się ubrać do trumny, pytałam
co chwilę. a ty milczałeś wściekły, bo choroba
ból były twoje i twoja, wiem przecież
powinna być wtedy
uwaga świata z trójkątnym okiem
boga na zielonym tle.

ale współczucie przegrało ze słowem
które nawet po turecku
brzmi podobnie. powiedziałam że
albo pozwolisz mi umrzeć
pierwszej albo odejdę i nigdy mnie
nie zobaczysz. małe zwycięstwo
okupione życiem zaocznie choć
przecież dosłownie.

- wiersz pochodzi z tomiku "Reorientacja" - premiera listopad 2017



Ewa Frączek, właś. Ewa Frączek-Biłat​ – eseistka, która pisze wiersze i ma problem z określaniem siebie jako „poetka”, choć tomik, którego nie może się już doczekać, stoi w kolejce do drukarni. Z wykształcenia historyk i filozof ze słabością do nauk przyrodniczych. Wykładowca akademicki i nauczyciel, a czasem najemnik, jak to w życiu.

IV

Merlinda Bobis - Kwestie entniczne

Kiedy cię poznałam,
chciałeś się nawet nauczyć
śmiać w moim dialekcie.

Między sopranem pszczół
i głębokim basem bawołów wodnych
w telewizjyjnym: "Świat wokół nas".
Między łuską i ziarnem ryżu
z azjatyckiego sklepu.
Pomiędzy moimi dłońmi
połączynymi w modlitwie,

szukałeś barwy
tak osobliwej,
musiałbyś trenować słuchanie
już zawsze – powiedziałeś.

A kiedy opowiadałam, jak, my wiejskie dziewczyny,
wybuchamy śmiechem, szczebiotałeś:
- To musiał być
porywający dźwięk,
osobliwy, starożytny
i naprawdę niezły-

nie możesz tego powtórzyć?

Przełożyła Ida Kowalczyk



Merlinda Bobis - filipińsko-australijska pisarka, której wiersze i proza zdobyły wiele międzynarodowych nagród. Autorka jedenastu ksiażek.

V

#konkursowypiątek
#pierwszykonkursbabińca

Dorota Nowak - świadkowie

ludzie mówili że kara boska dla niego to za mało
tego dnia gdy leżał na bruku rozstąpiły się wody
silny wiatr przenosił drobiny kurzu – kleiły się do
części ciała wystawionych na ludzkie zgorszenie

cudze dłonie masowały jedyne serce jakie miał
uderzały rytmicznie w wychudzoną pierś – dźwięk
odbijał się od dna tłumił głos dziecka ukrytego
pod warstwami skóry wracał jak echo jak melodia

dla niej jedynej grał na organkach zanim upadł
do wspólnego tańca do różańca dla pięciu minut
odpłacała mu kwileniem dzieci otarciem się o brzeg
starej filiżanki – a on pił do dna do zatracenia

nagroda boska dla niego to za mało – powiedziała



Dorota Nowak – absolwentka Politechniki Poznańskiej oraz studiów podyplomowych z zakresu: psychologii, matematyki, rachunkowości i finansów. Autorka trzech tomów poetyckich: „na dwa” (Fundacja Literatury im. Henryka Berezy w ramach serii Biblioteka Poezji/Na Krechę (tom I)), „opium” (Miejska i Powiatowa Bibliotekę Publiczną w Nowym Tomyślu oraz „antidotum” (tom XIV serii Poezja/Na Krechę. Laureatka wielu ogólnopolskich konkursów poetyckich; m.in. nagrodzona za tom „na dwa” w konkursie na Książkowy Debiut Poetycki w 2014 roku w ramach Nocy Poezji w Krakowie, a także laureatka ogólnopolskiego konkursu „O Laur Czerwonej Róży” w 2016 roku. Publikowana w wielu pismach literackich, m.in. w: Akant, Migotania, Okolica Poetów, Protokół Kulturalny, Radostowa i w wielu innych. Jej wiersze zostały opublikowane w kilkudziesięciu antologiach, w tym kilkunastu pokonkursowych.

VI

Anna Kamieńska - Przeszłość

Uczepić się wspomnienia jak brzytwy
zamieszkać w pamięci
bez dachu nad głową
wymościć sobie gniazdo
z czasu przeszłego pod rynną
żyć naraz w kilku czasach
umarłego języka
wiedzieć na pewno
przyjdzie dzień
który pomiesza czasy i tryby
i całą przeszłość
przywróci jej realnej teraźniejszości
jednej jedynej
pierwszej i ostatecznej
literze zapomnienia


Anna Kamieńska (ur. 12 kwietnia 1920 w Krasnymstawie, zm. 10 maja 1986 w Warszawie) – polska poetka, pisarka, tłumaczka i krytyk literacki; autorka książek dla dzieci i młodzieży. Przekładała m.in. z rosyjskiego, bułgarskiego, białoruskiego, słowackiego, serbsko-chorwackiego, łacińskiego oraz hebrajskiego. W jej dorobku znajduje się blisko 100 książek.

Śladem autorki w Babińcu:

https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/500904850299382/?type=3&theater

Fot. Autor nieznany, na zdjęciu Anna Kamieńska, Maria Madej i Julia Hartwig, w 1935 roku.

Anna Kamieńska poznała Julię Hartwig w Gimnazjum im. Unii Lubelskiej w Lublinie. Poetki łączyła wieloletnia przyjaźń. W tym samym czasie w szkole uczyła się także Anna Langfus (powieściopisarka i dramaturg, autorka tekstów o Zagładzie i dramacie ocalałych).

VII

Agata Jabłońska - Znikopis

1.
To byłaby śliczna bajka: mały demon który
co wieczór przelatuje przez okna i usypia
dzieci. Przytula buzię do buzi i znika za zasłoną
aż któregoś dnia spotyka chłopca, który jest
bardzo smutny. Rozmawiają

a ty wtedy czekasz tak długo
że zasypiasz samo i

2.

Continuum: pomiędzy dwojgiem ludzi
zawsze zmieści się trzecie

3.

Rysuję rybkę żebyś składał usta jak
do całowania; rybka porusza ogonem



Agata Zu Jabłońska​ - absolwentka historii sztuki, związana z Muzeum Narodowym w Krakowie. Publikowała teksty na temat architektury i wystawiennictwa. Przygotowuje wystawy, robi zdjęcia, protestuje. Wychowuje syna. Autorka tomiku "Raport wojenny" (Biuro Literackie​, 2017).

Raczyńska- Kruk, Trethewey, Hauková, Milewska, Widzowska, Radziewicz, Equi

I

Marta Raczyńska- Kruk - Tryptyk matczyny

W zgliszczach czasu istnieją sprawy,
o których nie ośmielam się nawet śnić:

24 września 1836

Wrzesień Roku Pańskiego 1836 jest wietrzny i dżdżysty,
w zabłoconej drodze niebo odbija się różową poświatą,
po czym wpada do okien. Dziecko płacze, zostań – ktoś prosi,
więc zostaję, pilnując duchów zamkniętych w pudełku;

leżą na miękkiej chusteczce jak w pieluszkach albo całunie.
A kiedy o zmierzchu przepoczwarzają się w płomień świecy,
zaczynam myśleć, że gdzieś już widziałam ich twarze.

7 lutego 1873

Jasno; powietrze tak mleczne i łagodne jak pierś karmiąca.
Ludzie biegną, rychło w czas! – wołają. Ku wiośnie idzie,
ku lepszemu, zaraz rozkwitną prymulki i krokusy.
Wybierzemy się na spacer – za tory, kamień, krzyż.

A moje ciało zmęczone połogiem
wygrzewać się będzie w słońcu niby dziki kot; stanę się opowieścią,
która nigdy nie stygnie i nie przestaje rodzić.

31 października 1930

Tyle ciszy, a tyle gwaru; tyle światła, a tyle ciemności.
Siadamy na skraju łóżka, obserwując łebki iskier uderzające o kafle
i żeliwo. Mały ma oczy niebieskie, głębokie – historie piszące się szybko
w kołysce, za oknami, za miastem. Oto matka i syn

pochylają głowy nad krajem pełnym cieni, wróżb i znaków.
Milczą nad grobami – stertą fotografii, kiedy nastaje pora zimowa,
a knot łapczywiej spija oliwę i Jezus marznie przy rozstajach.

W zgliszczach czasu kolej na mnie,
o czym nie ośmielam się nawet śnić.



Marta Raczyńska-Kruk - urodzona w 1990 w Żninie na Pałukach, obecnie mieszka w Krakowie. Etnograf i archeolog z wykształcenia, historyk-genealog z zawodu. Zakochana w "małych" historiach; zakopana w starych dokumentach, rodzinnych fotografiach, listach i pamiątkach. Pisząc, stara się pokazać zapomniany świat, który odkrywa poprzez pamiątki po przodkach i nadać mu nowe życie.

II

Natasha Trethewey - Cmentarny blues

Deszcz padał cały czas gdyśmy ją chowali;
Od kościoła do grobu lało gdyśmy ją grzebali.
Błoto kląskało głucho pod stopami.

Gdy kaznodzieja krzyknął wzniosłam w górę rękę;
Gdy poprosił o świadka, wyciągnełam rękę—
Śmierć zatrzymuje ciało, dusza goni w piętkę.

Wyszło słońce kiedy zbierałam się już do odejścia,
Oślepiło mnie gdy się odwróciłam do odejścia—
Plecami do matki, na wznak po wszystkich przejściach.

Droga wiodąca do domu była upstrzona dziurami,
Droga powrotna do domu zawsze upstrzona dziurami;
Wciąż kręci się koło czasu, chociaż my zwalniamy.

Błąkam się teraz od jednego do drugiego martwego imienia:
Imię mojej matki niby poduszka pod głowę z kamienia.

Przełożył Janusz Solarz



Natasha Trethewey - urodzona 26.04.1966 w Gulfport, jedna z najpopularniejszych i najczęściej nagradzanych współczesnych poetek amerykańskich. Wykładowca na uniwersytecie.

Śladami autorki w Babińcu:
https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/364275907295611/?type=3&theater

III

Jiřina Hauková - Czterowiersz

A na moim grobie dajcie rosnąć zielsku,
ach, Boże, co też tam narośnie,
przecież ziemia sama dobrze wie,
kogo czym przykryć.

Przełożył Leszek Engelking



Jiřina Hauková (ur. 27 stycznia 1919 roku, zm. 15 grudnia 2005) - czeska poetka i ceniona tłumaczka literatury angielskiej. Studiowała anglistykę na uniwersytetach w Brnie i Pradze. Debiutowała jako poetka w 1943 roku, a roku 1968 znalazła się na liście poetów zakazanych i publikowała w drugim obiegu. W sumie opublikowała 10 książek poetyckich. Była laureatką wielu nagród poetyckich.
Na język polski jej wiersze przełożył Leszek Engelking i włączył do antologii Maść przeciw poezji (Wrocław 2009).

Leszek Engelking urodził się 5 lutego 1955 roku w Bytomiu. Jest absolwentem filologii polskiej Uniwersytetu Warszawskiego, poetą, nowelistą, tłumaczem i krytykiem literackim, który przez wiele lat współpracował z miesięcznikiem „Literatura na Świecie”.

Śladami autorki w Babińcu:
https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/503728783350322/?type=3&theater

IV

Monika Milewska – Mucha

Zabiłam muchę
gazetą
pełną nekrologów

śmierć jak gazeta codzienna

z czarnych ramek
w których żona opłakuje
dyrektora do spraw
spedycji i handlu
wystaje para czarnych nóżek
i skrzydełek przezroczystych
jak łza

mucha uśmiercona gazetą
ludzie uśmierceni gazetą

przyszpileni jak owady
w gablotkach nekrologów
zabici serią słów ostatecznych słów wielkich
rozstrzeleni czcionką odlaną ze spiżu i łez
umarli
uwięzieni w czarnych ramkach
w dwóch datach zamknięci
bezbronni
choć próbują się jeszcze opierać
bezwładowi śmierci
pobrzękują medalami z kosztownego kruszcu
jak ten były oficer
w stanie wiecznego spoczynku
jak ta była mucha
jako miedź brzęcząca

ci z nekrologów
chwalą się swymi wnukami
uznaniem prezydenta
i długim życiem ku chwale
mucha się niczym nie chwali
jej wnuki zżera właśnie pająk
a życie?
tak jakoś zleciało




Monika Milewska – doktor historii, eseistka, poetka, dramatopisarka. Ukończyła Uniwersytet Warszawski, Szkołę Nauk Społecznych w Warszawie i EHESS w Paryżu. W latach 2002-2008 adiunkt w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, od 2009 adiunkt w Zakładzie Etnologii Uniwersytetu Gdańskiego. Stypendystka m.in. Ministra Kultury, Ministra Edukacji Narodowej, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, Rządu Francuskiego, Rządu Włoskiego. Fellow Akademii Amerykańskiej w Rzymie. Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Laureatka licznych konkursów poetyckich i dramaturgicznych. Autorka eseistycznych książek: Bogowie u władzy. Od Aleksandra Wielkiego do Kim Dzong Ila oraz Ocet i łzy, za które otrzymała stypendium „Polityki” i nominację do Nagrody Literackiej NIKE. W 2015 za tekst słuchowiska "Podróż na Księżyc" otrzymała Grand Prix XV Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji „DWA TEATRY” w Sopocie. Dwa z jej słuchowisk nominowane zostały do „radiowego Oscara” - Prix Italia. Wydała trzy tomiki wierszy: Podróż na koniec świata (2002), Papierowe okręty (2005) oraz Płacz komety (2012).

fot. Anna Jakubowska

V

#konkursowypiątek
#pierwszykonkursbabińca

Agata Widzowska - Powinność

Kobieta niczego nie musi i nie powinna
ona ma wybór
może słuchać mentorów lub bębnów krwi
kiedy chce być łanią wysmukla się
innym razem jest lwicą wbija kły w rzeczywistość
albo w boskie szyje Modiglianiego
drażni ją monotematyczne piękno
bywa, że rozdrapuje kolory tęczy tworzy chaos
rozbiera do naga prawdę
kocha matkę, ale sama nie chce być matką
nie lubi słodkich drinków i planuje polecieć w kosmos
nigdy nie upiekła szarlotki
kopie studnię w poszukiwaniu źródła
jej ciało jest płótnem, a każdy obraz arcydziełem na miarę
bezmierny

pozostaje wolnym dzieckiem nieba i ziemi
górą i doliną
tamą i wodospadem
suszą i ulewą
ciemnością i światłem
doskonałością i niedoskonałością siebie

odbiór



Agata Widzowska​, pisarka i poetka, autorka książek dla dzieci, laureatka konkursów literackich. Pisze opowiadania, inscenizacje, słuchowiska, teksty piosenek rockowych, scenariusze zajęć biblioterapeutycznych. Prywatnie: rymuje na okrągło, całuje końskie chrapy, psie pyski i królicze uszy. Medytuje, ćwiczy jogę, galopuje po plaży lub maluje obrazy olejne.

Śladem autorki w Babińcu: https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/382177282172140/?type=3&theater

VI

Teresa Radziewicz - kłamstwo, szorstkość i dal

chciałabym napisać słowo, ale żadne nie staje się
prawdziwe. zbudowani ze smutku i tęsknoty
zrobiliśmy wszystko ostatni raz. słońce świeci,
znowu jest listopad i nie możemy się zdecydować
na odejście, chociaż to dobry miesiąc na umieranie,
obumieranie – gdyby nie tyle światła. niech więc
zaczną się deszcze i wichury, mrozy i śniegi
– wtedy łatwiej, noc się zbliża i trudno uwierzyć

w świt, w świat, w światło. idziemy:
dymy pełzają po rżyskach, granice w nas
przesuwają się głębiej – oto czas dzielenia
na dwa brzegi, na cztery strony świata,
na osiem słów, na dwanaście miesięcy.
wypisują się listy, liście się splatają
w osnowę – tyle zostaje. wątek

kończy się, kurczy. słowo
daję: weź je, to bez znaczenia

z tomu pełno światła



Teresa Radziewicz – poetka, autorka książek: „lewa strona” (SLKKB, Łódź 2009 – Literacka Nagroda Prezydenta Miasta Białegostoku im. W. Kazaneckiego), „Sonia zmienia imię” (KWADRATURA, Łódź 2011), „Samosiejki” (Galeria Literacka BWA i Biblioteka FRAZY, Olkusz 2011 – nominacja do w/w Nagrody), „rzeczy pospolite” (Stowarzyszenie Salon Literacki, Warszawa 2014, również nominacja do w/w Nagrody). W lipcu 2016 r. w ramach serii Białostocka Kolekcja Filologiczna (Instytut Filologii Polskiej – Uniwersytet w Białymstoku) ukazał się tom wierszy „pełno światła” nominowany do nagrody Orfeusza Mazurskiego. Mieszka na Podlasiu, ma także swoje miejsce w świecie wirtualnym: reteskowo.blogspot.com.

VII

Elaine Equi - Telefon z Antyku

Patrząc na polaroidy Mapplethorpe’a, dowiaduję się,
że lubił buty oraz męskie i damskie pachy i krocza,
podgolone jak i nie — owiewające aparat niezłym smrodkiem.
Ale najlepsze są jego zdjęcie najzwyczajniejszych telefonów,
które zdają się emanować aurę oczekiwania, tak jakby już
zaraz jeden z tych wspaniałych, milczących nagich mężczyzn
ze zdjęcia miał zadzwonić. Można by podnieść słuchawkę
i usłyszeć zniekształcone głosy starożytnych Greków i Rzymian
rozprawiające o czymś z zapałem. Ale nawet gdy milczy,
taki telefon to organ płciowy — kutas uśpiony w swojej kołysce.



Elaine Equi urodziła się na zachodnich przedmieściach Chicago, w Oak Park, w 1953 roku. Ukończyła studia magisterskie na Columbia College, także w Chicago, gdzie pracowała przez kilkanaście lat po zdobyciu dyplomu prowadząc warsztaty poetyckie. W tej chwili Equi mieszka i pracuje w Nowym Jorku, gdzie uczy w programie kreatywnego pisania przy New School University. Jak sama podkreśla, cieszy ją to, że “jej wiersze są dość przystępne,” tym bardziej, że jej czytelnicy “to mieszanka ludzi o zainteresowaniach literackich i laików.” Wśród najważniejszych inspiracji, Equi wymienia surrealizm, poezję konkretną i klasyczną poezję z Chin. Nalega, że jej wiersze nie są “mało wyszukane, a raczej napisane w przewrotny, bezpośredni, minimalistyczny sposób.”

Na zapytanie czy miałaby coś przeciwko temu by wydrukować kilka z jej wierszy w Polsce, odparła potwierdzająco i bardzo szybko. Podzieliła się też tym, że właśnie kupiła angielskojęzyczny wybór wierszy Ryszarda Krynickiego, przetłumaczonych przez Clare Cavanagh dla wydawnictwa New Directions. Wybór ten zbiera znakomite recenzje za oceanem. Equi jest kolejną amerykańską poetką, która wie sporo o polskiej poezji!!

Przełożył i przygotował Janusz Solarz.

Porter, Kuroczka, Lipińska, Chotomska, Kumin, Turaj-Kalińska, Olds

I

Dorothy Porter - Grób Charlesa Baudelaire’a

Jak pogrzebiesz poetę?

Na pewno nie
jak pochowali Baudelaire'a:
wrzucony z rodzicami
jak martwy noworodek.

Rozciągająca się
do upiornej ironii
Uwaga Pasternaka:
poeci powinni pozostać
dziećmi.

Czy poeci naprawdę chcą handlować
przeciągają się rozkosz
doświadczenia
za bezwstydne oczy?

Jest coś odpychającego
w pustej świeżości
twarzy dorosłego.

Taką, dajmy na to, twarae dziecka
można zobaczyć w mundurach
lub z nogą
na uśmierconym tygrysie.

Mogą być zdolne
do czegokolwiek:
do długiej kołysanki
lub kompletnie niczego.

Chcę ekshumować Baudelaire
i dać mu swoje
wspaniałe sklepienie marmurkowe.

Od jednego hebanowego kąta
Od drugiego: szydzący ze speenu
czarnego marmuru

Żaden poeta
żywy czy martwy
nie powinien gnić
z rodzicami.

Przełożyła Dominika Syta

*



Dorothy Porter - (26.03 1954 – 10.12.2008) - jedna z najpopularniejszych poetek australijkich dwudziestego wieku. Pośmiertnie nazywana najbardziej wpływową australijską lesbijką. Samozwańcza poganka wierząca w odwagę, stoicyzm, ziemię i piękno.

II

Katarzyna Kuroczka

***
ten którego palce modelowały
z precyzją kształt naszych bioder
który zręcznie zamknął wielkość
w małej puszce bardziej kruchej
niż fajanse z delf lub włoska majolika
doczekał się jedynie plastikowych
figurek oraz gipsowych odlewów

może taki jest nasz los – gliniany
posążek nie jest w stanie wydobyć
z siebie szlachetniejszej formy niż ta
którą sam jest może glina musi rodzić
glinę już po wsze czasy rozpadającą się
w pył z którego powstaną kolejne
pomniki dla żywych i zmarłych

*



Katarzyna Kuroczka (1977) - poetka, autorka opowiadań, eseistka, autorka wywiadów (m.in. z Wiesławem Myśliwskim), literaturoznawca, doktor nauk humanistycznych, stypendystka Ministra Kultury (2014). Urodziła się na Śląsku i nadal na nim mieszka. Wiele o nim pisze. Ostatnio popełniła książkę naukową Literatura światów planowanych. O prozie socrealistycznej na Górnym Śląsku. Publikowała w rozmaitych pismach, m.in. "Prowincji", "Śląsku", "Metaforze", "Szafie". Prowadzi bloga: www.littera.blog.pl.

III

Elżbieta Lipińska

osobność

świątecznie ubrana wybiera się w niedzielę do supermarketu
kupić najlepszy proszek
nosi najbielsze bluzki dla najlepszego z mężów
odprasowanego odkamienionym żelazkiem
karmi wypucowane dzieci laysami
czuje się całkiem bezpieczna nawet w najgorszych dniach

mój nr 1 na świecie zaplątał się w malinowy chruśniak

moje wspomnienie stało się bielszym ponad śnieg bez wybielacza
nie daję się rozdziobać krukom wronom
lubię uśmiechy bez kotów
na wpół ukryte psy
wciąż jestem obca wciąż bardziej obca tu

ja wasza quirky-alone

*



Elżbieta Lipińska, poetka, prawnik. Urodzona w Warszawie, mieszka we Wrocławiu. Wydała pięć książek poetyckich: „Pożegnanie z czerwienią”(2007), „Maj to łagodny miesiąc” (2008), „Rejestry” (2011), „Na końcu języka” (2013), „Kamienie” (2017). Laureatka kilku konkursów poetyckich, w tym Tyskiej Zimy Poetyckiej. Wiersze Elżbiety Lipińskiej zamieszczone zostały także w antologiach „Wschód-Zachód. Wiersze z Ukrainy i dla Ukrainy” (2014) i „Przewodnik po zaminowanym terenie” (2016). Wiersze w tłumaczeniu znalazły się w „Anthologii#2” wydanej przez Oficynę Off_press w Londynie. Publikowane były również w prasie literackiej, jak Odra, Autograf, Red, Fraza, Cegła, Wakat, Portret, Rita Baum i Gazecie Wyborczej. Strona autorska: www.elkaone.lipinscy.net.

Śladem autorki w Babińcu:
https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/492174731172394/?type=3&theater

IV

Wanda Chotomska - Gdyby tygrysy jadły irysy

Gdyby tygrysy jadły irysy,
to by na świecie nie było źle,
bo każdy tygrys
irysy by gryzł,
a mięsa wcale nie.
Jakie piękne życiorysy
miały wtedy by tygrysy!
Z antylopą mógłby tygrys
iść do kina
i irysy by w tym kinie
sobie wcinał.
Mógłby sobie wziąć irysów
pełną teczkę
i wyruszyć z owieczkami
na wycieczkę.
Mógłby pójść na podwieczorek
do gazeli,
gdzie na pewno by serdecznie
go przyjęli.
Każdy kochałby tygrysy
i do wspólnej prosił misy,
i z radości każdy chodziłby na rzęsach –
gdyby tygrysy jadły irysy zamiast mięsa.
Tylko jest kwestia,
że taka bestia
straszny apetyt zazwyczaj ma –
zapas irysów
w paszczach tygrysów
zniknąłby w ciągu dnia.
W sklepach byłyby napisy:
„Brak irysów przez tygrysy”.
Człowiek musiałby w ogonku
stać i czekać,
i nie dostałby irysów
ani deka.
Mógłby pisać w książkach życzeń
i zażaleń,
i wyjść z siebie, i z powrotem
nie wejść wcale.
No a gdyby obok siebie
musiał sterczeć,
to instynkty miałby człowiek
wprost krwiożercze.
Każdy z zemsty za irysy
powygryzałby tygrysy
i ze złości nie zostawił ani kęsa –
gdyby tygrysy jadły irysy zamiast mięsa.

Źródło: Wanda Chotomska, Gdyby tygrysy jadły irysy. Wydawnictwo, Biuro Wydawnicze „ Ruch ‘’, 1968r.

*



Wanda Chotomska - poetka, pisarka, autorka ponad dwustu książek i tysięcy wierszy dla dzieci. Twórczyni piosenek, słuchowisk radiowych oraz kultowej dobranocki PRL-u "Jacek i Agatka". Mistrzyni rymu, rytmu i zabawy słowem. Dama Orderu Uśmiechu. Urodziła się 26 października 1929 roku, zmarła 2 sierpnia 2017 roku w Warszawie.
Na zdjęciu: Wanda Chotomska. fot. Zofia Nasierowska.

V

Maxine Kumin - Gówniany wiersz

Wszyscy coś robią, jak Bóg przykazał, od
marnych wydaleń robaka do tego, co musiało być
w przypadku, powiedzmy, brontozaura, plackiem
pokaźnych rozmiarów, czymś zapierającym dech.

Spożywamy, opróżniamy, tak trzymając się życia.
Myślę o tym każdego ranka przy szufli
i grabiach, przyciągając ku sobie wyrośnięte brunatne
bułeczki, prosto, rzec można, z końskiego pieca,

albo zbierając te zielone od kiełków, wydalane
w stanie ciekłej mazi, wsiąkającej w warstwę trocin
by przybrać, tak jak plastelina, użyteczną formę,
by dało się to wynieść za jednym razem ze stajni.

Popychając taczki pod górę, szturmem biorąc zbocze,
zastanawiam się pod jakim kątem ułoży się ta kupa
gnoju, o wróblach, które przylecą przebierać
w odzyskanym ziarnie, o sinych kapeluszach

grzybów, które wyrosną nagle po letniej ulewie.
Myślę o tym co zostawiamy za sobą i co musi być
usunięte by zrobić miejsce dla tego co nowe.
Choć tak bardzo brudzimy świat, plugawimy

go naszymi odchodami, robimy smród, kalamy
wody wielkich oceanów tym co w nie ścieka,
pchając ostatni na dziś ładunek taczek,
składam gównu hołd bo obwieszcza: Trwamy.

*



Maxine Kumin (1925-2014) jest autorką osiemnastu książek poetyckich. Pierwszą wydano w 1961 roku, gdy autorka miała 36 lat, a ostatnią już po jej śmierci w 2014 roku. Choć nigdy nie uważała się za “poetkę konfesyjną,” odzwierciedlała swoje przeżycia jako córka, siostra, kobieta, matka, żona, nauczycielka, hodowca koni, ogrodniczka, pisarka, wegetarianka, działaczka humanitarna, Żydówka, ateistka, orędowniczka praw zwierząt, aktywistka antywojenna, przeciwniczka tortur, adwokatka ochrony środowiska, wiejska pustelniczka i starzejąca się istota ludzka. Była ponoć ostatnią osobą, która widziała poetkę Ann Sexton jeszcze żywą, jako że te dwie zaprzyjaźnione ze sobą poetki zjadły wspólnie lunch na kilka godzin przed tym jak Sexton popełniła samobójstwo.

Przełożył i przygotował Janusz Solarz.

VI

Katarzyna Turaj-Kalińska - Lekcja muzyki

Przestraszona odwagą, bladością zuchwała,
trzymała skrzydło skrzypiec i walecznie drżała.

Smyczkiem przeczyła strunom. Wszystkim się zdawało,
że porusza skrzypcami, a tu – nic nie grało.

Ramionami ku górze niebezpiecznie rosła.
Co chciała zrobić skrzypcom, że je tak uniosła?

Nauczyciel jej mówił, mrużąc jedno oko:
Za wysoko je trzymasz, znowu za wysoko.

A niech cię... aniołowie znajomi ostrzegą,
że skrzypce to nie kusza do strzelania w niebo.

Uważaj, bo melodia w gwiazdy wyrzucona
chybia celu i sama na zawsze stracona.

Choćbyś sobie o struny pokrwawiła ręce,
wypuszczona jak strzała – nie powróci więcej.

Obniż tylko instrument, a zgubione dźwięki
manną spadną ci z nieba i przyjdą jeść z ręki.

Zwiesiła ciężką głowę i z ziemi czytała
to, o czym nie wiedziała i wiedzieć nie chciała.

Przykazanie, o którym bezgłośnie na niebie:
Nie będziesz grać muzyki, ale ona ciebie.

- wiersz pochodzi z tomu "Szept nad szeptami", Biblioteka Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Kraków 2016. www.sppkrakow.pl/…/katarzyna-turaj-kalinska-szept-nad-szept…

*



Katarzyna Turaj-Kalińska (ur. 8 sierpnia 1956 w Łodzi) – polska pisarka i publicystka. Mieszka w Krakowie i Brukseli. Z wykształcenia jest fizykiem. Uprawia poezję, prozę, dramat i interdyscyplinarną eseistykę, łącząc zainteresowania literackie z przyrodoznawczymi. Autorka książek dla dzieci. Opublikowała kilkaset artykułów, m.in. w „Przekroju” (stała rubryka „Gospoda pod Gutenbergiem” w latach 1999–2000), „Frazie”, „Dekadzie Literackiej”, „Zadrze”, „Kwartalniku Universitas” (stały cykl „Pejzaż z sensem”), piśmie „Kraków (miesięcznik społeczno-kulturalny)”. Stworzyła autorskie cykle radiowe i telewizyjne, m.in. w latach 1995–2006 prowadziła audycję o książkach w krakowskim Radiu Alfa pt. „Popołudnie czytelnika” (później „Poranek czytelnika”). Należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

VII

Sharon Olds - Papieski członek

Wisi w głębi jego szat, delikatne
serce w środku dzwonu.

Rusza się razem z nim, upiorna ryba
w nimbie srebrnych glonów, włosów
rozbujanych w żarliwej ciemności - a nocą

gdy oczy tamtego śpią, ten wstaje
aby chwalić Pana.

*


Sharon Olds urodziła się w San Francisco w 1942 roku. Ukończyła studia na Stanford University, a doktorat na Columbia University. Pierwszy zbiór wierszy wydała w 1980 roku. W zasadzie jej wszystkie książki poetyckie, od pierwszej po ostatnią, wydaną w 2012 roku, obsypywane były nagrodami, wśród których była nagroda im. Pulitzera i nagroda T.S. Eliota. O jej wierszach jeden z krytyków napisał tak: “Cechuje je wyjątkowa zmysłowość, zachwyt nad fizycznością, który jest prawie Whitmanowski. Uczyniła ze szczegółów codziennego życia kobiet temat tak ważny i aktualny jak wielkie abstrakcyjne idee, które zajmowały innych poetów.” Olds uczy obecnie na Wydziale Kreatywnego Pisania przy New York University,

Przełożył i przygotował Janusz Solarz.

Śladem autorki w Babińcu:
- https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/365410727182129/?type=3&theater

 

Tuszyńska, Diaz, Krzyżanowska-Nastulczyk, Hồ Xuân Hương, Miłobędzka, Ferenčuhová, Keff

I

Agata Tuszyńska - sen

siedzieliśmy u Pana Boga za piecem
ja i ksiądz Twardowski poeta
miałam na sobie strój pokrzywy
on staroświecką sutannę wiersza
z nierymowanym kołnierzem

słuchaliśmy westchnień zmierzchu
oddzielaliśmy mak od popiołu
też mijaliśmy
choć
na innym kontynencie
nierzeczywistości

wytrwała studentka niecierpliwości
zadawałam zbyt wiele pytań

czy królewny są pożyteczne
na co chorują latawce
czy ćmy nie powinny zbuntować się wreszcie
i dlaczego zwierzęta wracają
do oswojonych klatek
skoro dokoła
taki wielki świat

nie dziwił się niczemu

nawet mojej zbroi

nie pokaleczyła go
gdy dotknął jej mówiąc

wszystko jest możliwe

odczaruje cię pieszczota

i po chwili
zamienił się
w drozda

*


Agata Tuszynska - reportażystka, historyczka literatury i teatru, poetka, prozaiczka. Autorka kilkudziesięciu książek m.in.: "Rosjanie w Warszawie", "Wyznania gorszycielki. Pamiętniki Ireny Krzywickiej", "
Zamieszkałam w ucieczce", "Singer. Pejzaże pamięci", "Rodzinna historia lęku", "Ćwiczenia z utraty","Tyrmandowie. Romans amerykański",
"Narzeczona Schulza" oraz głośnej biografii: "Oskarżona: Wiera Gran". Członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, PEN-Clubu i ZAiKS-u. Laureatka nagrody PEN-Clubu im. Ksawerego Pruszyńskiego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie reportażu i literatury faktu. W 2015 została uhonorowana srebrnym medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis". W 2016 otrzymała nagrodę w kategorii literatury holokaustowej za " Rodzinną historię lęku" przyznawaną przez The Canadian Jewish Literary Award.
Jej książki zostały przetłumaczone na kilkanaście języków.

Fot. Krzysztof Jabłonowski

II

Nemie Diaz - * * *

Morze samochodów, koncert bezmyślnych kół
Telefony, kobiety wpółnagie, wybory
angielski, meble, jeans
nieskończony szereg afiszy
boczna ściana pojazdu, cement
gdziekolwiek huk frenetycznych metali
Panując nad sobą, wznosi się pień o kilku liściach
oddycha poćwiartowane i spragnione wody
korzenie ziemią łamane

tłum. Mieszko A. Kardyni, Paweł Rogoziński

*


Nemie Diaz - poetka, prozaiczka i scenarzystka kubańska. W 2009 wydała zbóe wierszy "Los pasos". Obecnie mieszka i pracuje w Szwajcarii jako reżyser spektakli dla dzieci. Wiersz w polskiej wersji językowej ukazał się w "Biały / blanco. Najnowsza poezja latynoamerykańska - Kuba".

Mieszko A. Kardyni (1961), Paweł Rogoziński (1972), znawcy literatur latynoamerykańskich, tłumacze poezji i prozy latynoamerykańskiej oraz prekolumbijskiej. W swoich pracach badawczych i twórczych koncentrują się przede wszystkim na historii literatur latynoamerykańskich oraz literaturze prekolumbijskiej Ameryki Łacińskiej, literaturze współczesnej hiszpańskich Karaibów i współczesnej literaturze meksykańskiej.

III

Krystyna Krzyżanowska- Nastulczyk

jestem

kiedy zamykam oczy
widzę wszystkie kobiety we mnie

pierwszy bunt nad rozlanym mlekiem
warkocz obcięty nie w porę
chciałam być chłopcem i dziewczynką
grać w klasy i rzucać nożem
chciałam być wszystkimi istotami ziemi
nieba i wody
moje ciało pęczniało rosły we mnie młode liście

lato przyszło nagle miało trwać bez końca
goliłam nogi i farbowałam włosy dla kaprysu
słowa nabierały sensu
barwy mdlały ze mną w pustych muzeach
piersi były morelą i brzoskwinią uda dojrzewały
biegłam i zawracałam
chwytałam i gubiłam

zostałam matką
byłam soczysta
połączona aortą odpowiedzialności i miłości
wojowniczką

ty który obejmujesz mnie mijając na progu
ty który byłeś i zostałeś
w wytargowanym rozejmie
trzymasz mnie bez porzucenia i straty
ty przy którym oddycham swobodniej
posiwiałeś razem ze mną

teraz zjadam dojrzałe czereśnie
wyrzucam z twarzy zmarszczki prężę ciało

jestem buntowniczką
jestem jeszcze

*



Krystyna Krzyżanowska-Nastulczyk - Poetka. Maluje, rysuje oraz ilustruje książki poetyckie. Zajmuje się także fotografią. Autorka czterech książek poetyckich: "elf w adidasach" (2007), "gobelin włoski" (2010), "zwabiona kolorem" (2012) oraz "I włos ma swój cień" (2015). Swoje wiersze publikowała także w licznych antologiach oraz czasopismach. Jest przewodniczącą grupy literackiej Apostrofa w Bielsku- Białej. Jej wiersze były tłumaczone na język angielski, czeski i rumuński. Należy do Związku Literatów Polskich. Mieszka i pracuje w Bielsku-Białej.

IV

Ho Xuan Huong - Nocne tkanie

Gdy podkręcamy knot w lampie, wszystko w jej świetle jaśnieje.
Głowa łabędzia jest w ruchu noc całą, póki nie dnieje.
Jego zaś nogi wciąż lekko podnoszą się i zniżają,
Czółenko, nurkując w przędzy, na obie strony się chwieje.
Czy cienkie jest, czy też grube, nadaje się doskonale.
Niech będzie krótkie czy długie, spełni tkaczki nadzieje.
Tkaczka w rzemiośle swym biegła długo płótno namacza.
I trzy jesienie odczeka, nim ono wreszcie zbieleje...

*



Hồ Xuân Hương – wietnamska poetka, żyjąca i tworząca na przełomie XVIII i XIX wieku. Uważana jest za współtwórczynię nowożytnej literatury wietnamskiej. Pisała zarówno w języku chińskim, jak i po wietnamsku znakami chińskimi (chữ nôm). Jest autorką utrzymanych w lekkim tonie, przesyconych ironią, sarkazmem i erotyką utworów. W swoich wierszach drwiła z przywar współczesnego społeczeństwa, takich jak korupcja, społeczna niesprawiedliwość, religijna obłuda i niska pozycja kobiet w zdominowanym przez mężczyzn świecie.

Źródło: Przekłady pol. z języka fr. w zbiorze Ho Xuan Huong — Poezje (1977).

Kazimierz Burnat: Poezja dziewięciu wieków w pigułce (o Antologii poezji wietnamskiej od XI do XIX w.).

Antologia poezji wietnamskiej od XI do XIX w., Przekład Lam Quang My i Paweł Kubiak, Warszawa 2010, s. 224.

V

Krystyna Miłobędzka - Wycinanka na jesień

Zapaść na zawsze w gniazdo snu, zmieścić się w jedno zwi-
nięcie spopielałych nitek – jest taka droga jesiennych śmierci,
tędy przechodzą oszalałe, rozmiękłe kolory, wezwane wia-
trem. Płatek po płatku w ordynku barw, najpierw żarłoczne,
potem cichnące, aż po ostatnią, najniższą zieleń – schnące
arterie, krople bólu w ciemnych tkankach. Rośnie w ramio-
nach, rozwija się popielate gniazdo, już sięga miękko w liście
między szelest pulsujące soki obejmuje ciaśniej – ciasno –
drżącymi kręgami. Aż głuchną.

*


Krystyna Miłobędzka (ur. 8 czerwca 1932 w Margoninie) - polska poetka, dramaturg, doktor nauk humanistycznych, autorka trzynastu tomów poetyckich.

Śladem autorki w Babińcu:
- https://www.facebook.com/320233918366477/photos/a.320315781691624.1073741828.320233918366477/531888797200987/?type=3&theater

VI

Mária Ferenčuhová - Lato nie odchodzi

Lato nie odchodzi, trzyma się jak zapalenie dróg oddechowych,
gorące kamienie, nawet ślady stóp (i wciąż wilgotne powietrze);
rany się nie goją, ten sam ruch każdego popołudnia - wymywanie
kurz z oczu i olej z gorących kół. Październik.

Nie ma powrotu: ciągłość w pęknięciach – ani miasto nie pamięta,
ani ty nie chcesz: zdrętwiałe stopy, splecione ręce, czemu nie przyjąć -
przesmyk, pasaż, ulica wyłaniająca się zza roku zamiast (pewnej) pamięci
Inna. Ta sama.

I szalony człowiek na peronie, całkowicie opuszczony
(nikt się go już nie boi), zmienia się w Réaumur-Sébastopol:
na wzgórzu mężczyzna spiący w skarpetach,
z jednej stopy zwisa brudny bandaż, ale mało kto ośmiela się zakryć nos.

Za oknem bez żaluzji ktoś się upija,
całkiem odosobniony, za oknem z żaluzją poprawiam makijaż,
brak wentylacji, cicho modlę się do telefonu,
aż wreszcie zasypiam.

tł. Kaja Kak

*



Mária Ferenčuhová - współczesna słowacka ceniona poetka, tłumaczka i krytyczka filmowa, wykłada m.in. historię filmu na Akademii W Bratysławie

VII

Bożena Keff - Rita,Gombrowicz i citröen w Van-ce, 1966

Tamtej nocy, kiedy kończyłam się kochać
Wyświetlił się ten obraz, melancholijny
orgazm:Gombrowicz oparty o samochód. Za nim
na dnim,jakby upozowana na dachu samochodu,
młoda,uśmiechnięta Rita. Zasypiałam wtedy
rozciągnięta nad sobą jak drętwy uśmiech.Nie ma
wyjść i wściekle nie ma
i ciężko. Niedługo potem
znalazłam to zdjęcie:stoją wyłożeni przy drodze
a nikt
nie ma tam dostępu. Jak czasem sama do siebie
kiedy widzę
że życie biegnie tą swobodną,
ostateczną linią losu, kiedy wiem
że jestem—a nie pojmuję jak— i jak
to możliwe. Kiedy wtulona, wbita, wprasowana w coś w kogoś
i tak:tu się zaczynam
tam się kończę.
O, kurnik!
Otchłań! Gombrowicz
Oparty tyłkiem o maskę samochodu, w marynarce, szaliku
Zniepokojem czy napięciem w twarzy, jakoś pochylony
do ziemi patrzy
poza granice zdjęcia. W otwartych drzwiach samochodu
Rita ulatuje
Oparta łokciami o dach
w jasnej bluzce, uśmiechnięta prosto w obiektyw —

*



Bożena Umińska-Keff – poetka, eseistka. Badaczka literatury w Żydowskim Instytucie Historycznym im. Emanuela Ringelbluma. Wykładowczyni filozofii i etyki. Krytyczka filmowa, tłumaczka, publicystka, działaczka społeczna.